توانایی برقراری ارتباط مؤثر

توانایی برقراری ارتباط مؤثر را بیاموزید.

مهمترین و اساسی ترین مهارت انسان
یکی از مهم ترین برتری های انسان به سایر موجودات، تنوع و گستره وسیع ارتباطی است که می تواند ایجاد کند. از این رو توانایی برقراری روابط اجتماعی، یکی از نشانه های سلامت در افراد است و ارتباط ناسالم زمینه ساز آسیب فردی و اجتماعی است. اما بسیاری از مشکلات فردی انسانها اشکال در «توانایی برقراری ارتباط مؤثر» است. زیرا عدم توانایی در برقراری ارتباط مؤثر موجب سوء تفاهم، کاهش تعداد دوستان و به وجود آمدن شبکه اجتماعی وحمایتی محدود، نرسیدن به اهداف اجتماعی و اقتصادی، کاهش اعتماد به نفس، افزایش درماندگی و بروز  آسیب های روانی و اجتماعی می گردد.

از آنجا که توانایی برقراری ارتباط مؤثر یکی از مهمترین مهارت های انسان است، در این بلوک سعی داریم تا به معرفی مهارتی که پایه و اساس مذاکره است بپردازیم. مهارتی که اگر در شما وجود نداشته باشد، هرچقدر هم تمرین کنید و هر میزان و سطح از اطلاعات هم داشته باشید، هرگز یک مذاکره کننده حرفه ای نخواهید بود. آری! این مهارت، توانایی برقراری ارتباط مؤثر با دیگران نام دارد. مهارتی که با بکارگیری آن، می توانید با هر کسی و در هر شرایطی که قرار دارید، ارتباط بگیرید و به هدف های خود در مذاکرات برسید. 

داشتن این مهارت تا آنجا مهم و قدرتبخش است که حضرت موسی (ع) هنگام رفتن به سوی فرعون، از خداوند اینگونه طلب می کند تا این موهبت را به او عطا نماید: «پرورگارا! سینه ام را گشاده کن و کارهایم را برایم آسان گردان و گره از زبانم بگشای ،تا سخنان مرا بفهمند».

مذاکره حضرت موسی و فرعون

انواع ارتباط انسان ها
از آنجا که زندگی اجتماعی، مستلزم برقراری ارتباط بین انسان هاست، مهارت ایجاد ارتباط در چند سطح برای ما مورد نیاز است که از سطح ارتباط فردی تا ارتباط جمعی متنوع و گسترده است و به دسته های زیر تقسیم می شود:

  • ارتباط بین فردی: ارتباط بین دو نفر به صورت چهره به چهره که در آن انواع پیام های کلامی و غیر کلامی منتقل خواهد شد.
  • ارتباط گروهی: ارتباط یک نفر با چند نفر و انتقال پیام خود به آنها (مانند سخنرانی برای یک گروه)
  • ارتباط جمعی: انتقال پیام به تعداد زیادی از افراد در یک زمان که معمولا از طریق رسانه های جمعی مکتوب و غیر مکتوب انجام می شود.

حال، هرچه این مهارت در ما بیشتر رشد کند، می توانیم از یک فرد خجالتی، کم رو، گوشه گیر، تنها و منزوی به فردی تبدیل شویم که می تواند در یک همایش یا اجلاس به خوبی سخنرانی کند و یا روبروی دوربین تلویزیون و یا شبکه های اجتماعی به زیبایی و با اعتماد به نفس بالا، اجرای زنده داشته باشد.

به یاد داشته باشید اولین اشتباه در مذاکره، آخرین اشتباه است.

موانع ارتباط موثر:
از جمله موانع اصلی برای برقراری یک رابطه مؤثر و سازنده می توان به دستور دادن، ابلاغ کردن، اخطار و تهدید کردن، موعظه و نصیحت نمودن، انتقال تعصبات و تفکرات قالبی و خشک، گوش ندادن به مخاطب، مسخره کردن، خشمگین شدن، احساسات خود را صادقانه بیان نکردن، پیام های منفی غیرکلامی، بازجویی، قضاوت کردن . ارزیابی عجولانه اشاره کرد. زیرا یک فرد در زمان انتقال این پیام ها، در پی این است که طرز فکر یا احساسات طرف مقابل را عوض کند و این باعث می شود تا مانعی برای برقراری ارتباط مؤثر ایجاد گردد.

نصیحت کردن دیگران

چگونه توانایی برقراری ارتباط مؤثر را به دست آوریم؟

الف) عدم دسته بندی ذهنی افراد و قضاوت کردن آنها
ما انسان ها معمولاً یکدیگر را قضاوت می کنیم و مبنای قضاوت ما نیز، خودمان هستیم. پس هرکسی شبیه ما باشد برای ما خوشایند بوده و دوست ماست و کسی که شبیه ما نباشد را از خود دور می دانیم. چه برسد به کسی که با ما وجه اشتراک نداشته باشد و یا حتی در نقاط بحرانی و حساس ما، دارای اختلاف ها و تضاد باشند که در این حال با ما دشمن خواهد بود. حال فرقی نمی کند که این فرد، شخصی در روابط خانوادگی و دوستانه ما باشد و یا فردی در روابط شغلی مان. همسر، فرزند، پدر و یا یک دوست باشد یا همکار، همسایه و همکلاسی. اما باید بدانیم قرار است هرکسی مدل خودش باشد، نه صرفاً شبیه ما.

آری! ما به عنوان یک انسان تعیین کننده در مذاکره، باید با مدل شخصیتی دیگران کنار بیاییم و آن ها را قضاوت نکنیم. بلکه فقط باید آنها را درک کنیم و بپذیریم که افراد با هم متفاوتند و با آن ها مطابق ویژگی های شخصیتی خودشان رفتار کنیم. باید بدانیم و بپذیریم که افراد مختلف، در وضعیت های احساسی متفاوت، رفتارهای گوناگون و حتی خلاف انتظار ما دارند. زیرا نگرش و دنیای هر فرد متفاوت است و هر پدیده ای را از دید خود درک می کند. پس باید مقابله با نگرش دیگران را کنار بگذاریم و از این بُن بست ارتباطی که “کسی که مثل من فکر نمی کند، نباید اصلاً فکر کند” بیرون بیاییم، دنیای آنها را بپذیریم و برای داشتن یک ارتباط مؤثر به دنیای آنها پای بگذاریم و همراهشان شویم. سپس آنها را به دنیای خود دعوت کنیم.

مانند آینه با دیگران رفتار کنید

ب) مانند آینه رفتار کنید
در پاسخ به این سوال که چگونه باید کسانی که از لحاظ تیپ شخصیتی با ما هماهنگی و تطابق ندارند را تحت تاثیر قرار بدهیم؟» مناسب ترین پاسخ از دیدگاه روانشناسی و جامعه شناسی در علم مذاکره است که از زبان امیرحسین مظاهری، به عنوان یکی از کسانی که سابقه حضور در بیش از جلسات مذاکره ۲۹۰ هیئت تجاری را در بیست سال گذشته دارد، این است که اگر قرار باشد شما در یک رابطه اثرگذار و کنترل کننده باشید، باید مانند آینه و مطابق فرکانس، شخصیت و الگوی ذهنی مخاطب با او صحبت کنیم. باید متناسب با تیپ شخصیتی درونگرا و یا برونگرای افراد، نحوه انتقال پیام را کشف کنید و هماهنگ با آن با طرف مقابل صحبت کنید.
برای این کار می توانید از این تکنیک استفاده کنید که مطابق با سرعت تنفس مخاطب، هماهنگ با لحن و گام وی، واژه های بکار برده شده و کلمات کلیدی مورد نظر و مورد توجّه فرد را شبیه سازی کنید. این کار موجب انتقال توجه به مخاطب شده و می تواند با اثرگذاری فوق العاده بر روی افراد، به جای اینکه ببینیم چه میخواهید بگوئید، ببینید مخاطب چه می خواهد بشنود و از این راه وارد قلب افراد شوید.

ج) شرایط مذاکره را کنترل کنید
اما یکی از موضوعات مطرح شده بعد از کنترل افراد، کنترل محیط و اتمسفر مذاکره در شرایط مختلف است. در پاسخ به این پرسش که «چگونه باید شرایط مذاکره را چگونه کنترل کنیم؟» باید پاسخ داد که آری! شما باید شرایط را تغییر دهید و اگر در شرایط ناآرام هستید، مذاکره را متوقف، منحرف و یا آنجا را ترک کنید تا آرامش به فضای مذاکره برگردد تا هم شما و هم مخاطب شما در شرایط عادی، آرام و دلنشین مذاکره را ادامه دهید. زیرا چنانچه هریک از افراد شرکت کننده در یک جلسه مذاکره، احساس ناخوشایندی از محیط و شرایط آن داشته باشد، تمام توجه وی درگیر کنترل شرایط می شود.
برای مثال اگر شما و نامزدتان در یک کافه قرار ملاقات داشته باشید و نور، دما، امکانات و یا فضای کافه مطابق میل یکی از شما نباشد، هرگز احساس خوبی نخواهید داشت و این ملاقات به یادماندنی و نتیجه بخش نخواهد بود. در فضای کاری و شغلی نیز چنین است. همان طور که 
در فیلم سینمایی گرگ وال استریت، زمانی که بازرسین اداره مالیات برای ممیزی و بررسی اسناد مالی به دفتر شرکت می آیند، آنها را در اتاقی بسیار سرد قرار می دهند تا با ایجاد عدم تمرکز، آنها نتوانند کار خود را جهت بررسی اسناد مالی انجام دهند و به این صورت با تغییر شرایط مذاکره مکتوب توانستند آنها را تحت فشار قرار دهند. پس شرایط مذاکره را کنترل کنید.

مذاکره با نامزدتان در یک محیط دلپسند

شخصیت افراد را از رفتارشان جدا کنید.
یکی از راه های ایجاد ارتباط مؤثر، جداسازی شخصیت افراد از رفتار آنهاست. اگر رفتار طرف مقابل برای شما قابل پذیرش نبود، تنها همان رفتار ناپسند وی را زیر سوال ببرید، نه کل شخصیت او را. اگر چند کتاب مذاکره را ورق بزنید، به نتیجه می‌رسید که جدا کردن شخصیت افراد از رفتار آنها در مسئله مورد مذاکره یکی از رفتارهای حرفه ای در مذاکره است. راجر فیشر و ویلیام یوری، معروف‌ترین کسانی هستند که در کتاب اصول و فنون مذاکره (اصولی) تأکید کرده‌اند که یکی از پایه‌های مذاکره اصولی، جدا کردن افراد از مسئله است. باید توجه داشت که «شما برای تغییر یا اصلاح طرف مقابل مذاکره نمی‌کنید، بلکه برای دستیابی به اهداف خود مذاکره می‌کنید. بنابراین، مذاکره کننده‌ مقابل، مسئله‌ شما نیست. مسئله‌ی شما روی میز است و باید آن را به کمک مذاکره کننده‌ مقابل حل کنید.»
پس از این روش استفاده کنید و احساس طرف مقابل را در نظر بگیرید و هرگز به دلیل خطای رفتاری او در مذاکره، اهداف مذاکره را فراموش نکنید. بلکه سعی کنید با ایجاد ارتباط مؤثر، به وی کمک کنید تا بتواند روی مسئله تمرکز کند و مشاجره باعث از بین رفتن ارتباط شما نگردد.

روزیتون هزار برابر

۴.۶/۵
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin