تصمیم گیری برای پیشرفت

0 78

تصمیم گیری برای پیشرفت کسب و کار

هر سازمان موظف است یکسری تصمیم هایی را برای پیشرفت کار مجموعه خود داشته باشد.  تصمیم گیری در هر سازمان مجموعه عملیاتی را در بردارد.  این مجموعه عملیات شامل دانش، تجربه کاری، شناخت فرایند کار، شناخت توانایی مدیران، توان تجزیه و تحلیل، مسئولیت پذیری و موقعیت شناسی است.

گرفتن تصمیم با توجه به مبانی از اهمیت فراوانی برخوردار است. این مبانی منطقی و اصولی هستند. در تصمیماتی که بر مبنای روش علمی گرفته می شود متخصصان این حوزه تلاش می کنند علم و دانش خود را به صورتی ارائه کنند که تصمیم در آن سطح دارای شکل باشد.

 

  • تصمیم گیری چیست  

هر روز ما یکسری تصمیم هایی را می گیریم.  تصمیم گیری برای امور روزانه یک هنر به شمار می رود.  افراد برای تصمیم گیری ها خود اکثریت  مواقع ضعیف عمل می کنند.  این خودباوری در تصمیم گیرنده وجود ندارد.

در علم مدیریت تصمیم گیری نوعی تحقیق و بررسی بر مبنای ترجیحات شخصی گرفته می شود. این تصمیمات مبنی بر انتخاب میان گزینه ها است. گزینه ها باید مشخص باشد.  یکی از گزینه هایی که احتمال موفقیت بیشتری دارد را انتخاب کنید.  در این انتخاب اهداف، علایق، روش زندگی و . . .  کاملا موثر هستند.

تصمیم گیری

  • اقسام تصمیم گیری

تصمیم گیری به سه دسته یا گروه تقسیم می شود.  این دسته بندی به تصمیم برای چه، تصمیم درباره کدام و تصمیمات شرطی می انجامد.

در دسته «تصمیم برای چه» یعنی اینکه برای چه مساله و گزینه هایی قرار هست تصمیم بگیریم. این اتفاق قبل از  فرایند بررسی و انتخاب گزینه ها اتفاق می افتد.

دسته دوم «تصمیم درباره کدام» است، خواهد بود. در این قسمت تصمیم و گزینه های تصمیم گیری از میان چند راه حل موجود گرفته می شود. گزینه انتخاب شده بر مبنا و اساس سنجش گزینه با معیار از پیش مشخص شده اتفاق می افتد.

«تصمیمات شرطی» دسته سوم این تقسیم بندی به شمار می رود.  در این روش تصمیماتی گرفته و انتخاب می شود که تا موقع احقاق برخی شرایط، قدم های اساسی انجام نخواهد شد.

زمان، قیمت، در دسترس بودن، فرصت داشتن، تشویق یا تایید دیگران از عواملی هستند که بر روند اتخاذ تصمیم اثر کاملا مستقیم می گذارند. اکثریت تصمیمات تصادفی نمایان نمی شوند.  این گونه تصمیمات در ضمیر ناخودآگاه هر فردی موجود است.  این نوع تصمیم ها زمانی اتخاذ می شود که شخصی بخواهد از فرصت استفاده کند و از آن بهره کافی را ببرد.

اقسام تصمیم گیری

  • مفاهیم در تصمیم گیری

در علم تصمیم گیری یکسری واژه وجود دارد که باید با آنها آشنا شد.  آگاهی با این کلمات کاربرد فراوانی دارد.  به اختصار به معرفی این اصطلاحات خواهیم پرداخت.

اطلاعات: اطلاعات به داده های مربوط به تصمیم اطلاق می شود که بر گزینه ها اثر مستقیم دارد.  نکته قابل توجه در این تعریف آن است که منظور اطلاعات اساسی و مهم مورد نظر است و بیان «اطلاعات بیشتر، بهتر است» صحیح نیست. اطلاعات زیاد حقیقتا علاوه بر ایجاد وقفه در تصمیم گیری، کیفیت تصمیم را پایین می آورد .

گزینه‌ ها: گزینه به مفهوم امکان ها و روش ها مبتنی است. گزینه ها می توانند توسط فرد تصمیم گیرنده تعیین، توسعه و تکامل داده شوند. جست و جو برای گزینه هایی که از قبل وجود داشته اند در برآیند اتخاذ تصمیمات کم اثر است .

معیار: معیار، خصوصیات و نیازهای مرتبط با هر گزینه است که شرایط لازم را باید داشته باشد. معمولا این گزینه ها به چگونگی دارا بودن هر معیار ارتباط دارند. معیار می تواند استاندارد موردنظر که گزینه ها بر مبنای آن موردسنجش قرار می گیرند را نیز تعریف کند.

اهداف: اهداف آن چیزی است که می خواهیم در آینده اتفاق افتد.  بعضی افراد ابتدا تعداد زیادی گزینه در نظر می گیرند سپس از خود می پرسند حالا کدام را باید انتخاب کرد. بدون آنکه از قبل در مورد اهداف و مقاصد کلی، فکری کرده باشند.

ارزش: ارزش به چگونگی نتیجه مشخص موردنظر ارتباط دارد. ارزش گزینه ها می تواند مبلغ منافع باشد.

کیفیت تصمیم: کیفیت تصمیم به خوب یا بد بودن تصمیم توجه دارد. تصمیم خوب تصمیمی را گویند که بر مبنای اصول منطقی و با توجه به اطلاعات در دسترس گرفته شده است.

پذیرش: آنهایی که باید تصمیم گرفته شده را به اجرا درآورند باید هم از نظر فکری و هم از جنبه احساسی آن را بپذیرند. پذیرش تصمیم عامل حساسی است زیرا گاهی اوقات پاره ای از تصمیمات با معیارهای کیفی در تضاد است.

مفاهیم در تصمیم گیری

  • عوامل اتخاذ تصمیم

تصمیم گیری فرایندی نیست که در یک لحظه یا در یک نقطه اتفاق افتد یا یک باره ظاهر شود. تصمیم گیری روندی غیرخطی و چرخشی است. گزینه های قابل تصور بر معیارهای در نظر گرفته شده، اثر مستقیم می گذارند. لازم به ذکر است این اتفاق برعکس هم خواهد بود. معیارهای از پیش تعیین شده بر گزینه هایی که مشخص شده است، اثری متقابل دارد.

  • تصمیم در فضای خاص

تصمیم ها در فضاهای خاص تصمیم گیری گرفته و انتخاب می شود که جمع آوری اطلاعات، گزینه ها، ارزش ها و ترجیحات مطرح در زمان تصمیم از مشخصه های آن است.

محیط و فضای ایده آل برای تصمیم گیری فضایی است که در آن همه اطلاعات ممکن، تمام نکات دقیق و هر نوع گزینه قابل حدث وجود داشته باشد.

در هر حالت اطلاعات و گزینه ها عامل فشار بر تصمیم گرفته شده است زیرا زمان و تلاش برای جمع آوری اطلاعات دارای محدودیت است. این محدودیت برای طرح و بررسی گزینه ها هم تاثیر دارد.

حجم اطلاعات بر تصمیم گیری اثر دارد. بعضی ها عادت دارند هنگام تصمیم گرفتن مقدار زیادی اطلاعات را جمع آوری کنند که بتوانند یک تصمیم مناسب بگیرند. جمع آوردن اطلاعات بیش از اندازه یکسری مشکلاتی را به وجود می آورد.

یکی از این مشکلات وقتی به وجود می آید که در زمان تصمیم گیری وقفه ایجاد شود. تحلیل و بررسی اطلاعات زمان زیادی را از شخص تصمیم گیرنده هدر می دهد. توانایی اصلی فرد کاهش می یابد. اطلاعات زیاد، قابل ارزیابی نیست. اطلاعات جدید داده های قدیمی را تحت شعاع قرار می دهد و نمود آنها را کمرنگ می کند.

از مشکلات دیگری که به وجود می آید حجم زیادی اطلاعات فرسودگی ذهنی به وجود می آورد. این امر در کار به ضعف کیفیت می انجامد.

مشکل بعدی گزینش اطلاعات است که فرد تصمیم گیرنده از بین اطلاعات موجود فقط به اطلاعاتی متکی است که از قبل نتیجه گیری شده است.

فرد تصمیم گیر در حالت تصمیم گیری فرسوده و خسته شده باشد روی تصمیم تاثیر منفی دارد این از دیگر مشکلات بعدی جمع آوری اطلاعات بیش از حد است. تصور غلط رایج این است که هر تصمیم مستقل از بقیه تصمیات گرفته شود.

به عبارت دیگر اطلاعات گرد آورده می شود. گزینه ها جست و جو خواهد شد. در این مرحله نباید به موارد گذشته توجه شود. شایان ذکر است که هر تصمیم بر محتوای تصمیمات قدیمی بنا شده است. ممکن است تصمیمی که در گذشته گرفته شده مقدمه ای برای تصمیم های حال و آینده باشد. بسیاری از تصمیمات بعدی به دنبال این تصمیم جریان پیدا می کنند.

  • شجاعت تصمیم گیری

داخل بعضی سازمان ها و شرکت ها، کارکنان ممکن است یک مدیر را مدیر شجاع در تصمیم گیری بدانند. چگونه یک مدیر قادر است تصمیمات مناسب بگیرد؟ برای آنکه فردی بتواند با شهامت و استواری تصمیم بگیرد، چه خصوصیتی را باید داشته باشد یا چه شرایطی باید مهیا باشد.

در ادامه عوامل عینی و علمی برای کسانی که آگاهانه تصمیم می گیرند عنوان می شود.

  • شناخت کامل سازمان و وظیفه واحدها؛
  • شناخت مدیران و آگاهی کامل از توانایی ها؛
  • داشتن دید وسیع نسبت به استراتژی ها؛
  • آگاهی نسبت به وضعیت درآمد؛
  • شناخت از هزینه های جاری سازمان؛
  • شناخت کامل فرایندها و دستورالعمل ها جاری در سازمان؛
  • دارا بودن قدرت و توان تجزیه و تحلیل صحیح مشکلات و مسائل؛
  • مسئولیت پذیری و اتخاذ تصمیم با قاطعیت و بدون تردید یا تزلزل؛
  • ذهنیت باز داشتن و آماده شنیدن نظرات دیگران بودن و دوری از پیش داوری درباره قضایا؛
  • خود را جای متقاضی، مشتری و ارباب رجوع قرار دادن و نگاه از دیدگاه آنها به موضوع؛
  • بررسی کامل قضیه تا آنجایی که امکان پذیر است و دوری از شتاب و عجله بی جا در تصمیم گیری.

بعضی مدیران معتقد هستند تصمیم غلط گرفتن بهتر از تصمیم نگرفتن است. زمان و موقعیت به سرعت در حال تغییر است اگر مدیری دچار تزلزل فکری شود مشخص نیست که در روزهای آینده بتواند راحت تر تصمیم بگیرد.

شجاعت در تصمیم گیری

  • نتیجه نهایی  

تصمیم گیری یک فرایند است و بدون آگاهی از اطلاعات لازم و آماده نبودن مقدمات، نداشتن دانش و تجربه کاری کافی، تصمیم گیری دشوار خواهد بود. بعضی تصمیمات خود به خود گرفته می شود. گاهی فرد تصمیم گیر مجبور به اتخاذ آن می شود بدون آنکه خودش دخالتی داشته باشد. تصمیمی که مساله ای را تغییر نمی دهد و به دلیل مشخص و روشنی گرفته می شود بهترین تصمیم است.

ماهیت بعضی مشاغل یا حرفه ها به نحوی است که مدیر یا مسئول را به دنبال خود می کشاند و فرد را مجبور به تصمیم گیری می کند و اگر آن فرد نتواند به موقع تصمیمات لازم را بگیرد از گردونه آن شغل بیرون گذاشته می شود.

در اغلب سازمان ها و شرکت ها، برای بعضی موارد تصمیم از قبل انجام می شود و مدیران فقط عامل تایید آن به شمار می روند. در بیشتر موارد مخالفت با تصمیم ساخته شد بسیار دشوار است.

بنا بر این برای اتخاذ تصمیم مناسب در سازمان ها و نهادها تجربه، دانش، اطلاعات مفید، شناخت سازمان و فرایندهای کاری، توان تجزیه و تحلیل، مسئولیت پذیری و موقعیت شناسی از ملزومات است.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.